fbpx

Wybrane składniki diety wspomagające leczenie PCOS

W poprzednim artykule pisałam o zespole policystycznych jajników (Polycystic Ovary Syndrome, PCOS). Z jego treści możesz się dowiedzieć m.in. o tym, czym jest owe schorzenie, jak się je diagnozuje, jakie są objawy oraz na co należy zwrócić szczególną uwagę podczas modyfikacji stylu życia. Kontynuując temat związany z dietoterapią PCOS w tym artykule chciałabym przedstawić przegląd naturalnych dodatków do diety, które warto włączyć do codziennego jadłospisu, jeśli zmagamy się z PCOS.

Krótkie przypomnienie

PCOS stanowi najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne u kobiet w wieku rozrodczym. Częstość występowania tego schorzenia szacuje się na 5-10% w populacji ogólnej. PCOS to jedna z najczęstszych przyczyn zaburzeń miesiączkowania oraz niepłodności kobiecej. Nierzadko współistnieje z takimi schorzeniami jak: otyłość, insulinooporność, czy dyslipidemia. Odpowiednio prowadzona dietoterapia, w połączeniu ze zwiększeniem aktywności fizycznej, poprawia efektywność leczenia farmakologicznego PCOS, zwłaszcza w zakresie redukcji masy ciała, poprawy gospodarki węglowodanowej i profilu lipidowego.

Składniki diety warte uwagi w PCOS

Przedstawione poniżej badania mają jedynie charakter informacyjny. Każdą suplementację skonsultuj wcześniej ze swoim lekarzem.

1. Kwasy tłuszczowe omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3 to niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), gdyż muszą zostać dostarczone wraz z dietą. Należą do nich:

  • kwas alfa-linolenowy (ALA),
  • kwas eikozapentaenowy (EPA),
  • kwas dokozaheksaenowy (DHA).

Dobrymi źródłami ALA są:

  • zimno tłoczony olej lniany, rydzowy, rzepakowy,
  • orzechy włoskie,
  • świeżo mielone siemię lniane,
  • namoczone nasiona chia.

Natomiast EPA i DHA znajdziemy przede wszystkim w takich rybach jak:

  • łosoś,
  • makrela,
  • sardynka,
  • śledź,
  • tuńczyk,
  • węgorz,
  • halibut biały,
  • a także w olejach z ryb, np. tranie

EPA i DHA mogą być również syntetyzowane z ALA przy użyciu enzymów – desaturaz i elongaz, chociaż u ludzi proces ten jest niewystarczający – według niektórych danych literaturowych konwersja ALA do EPA jest efektywna na poziomie ok. 5%, EPA do DHA natomiast konwertuje się jedynie w ok. 0,5%. Wniosek? Należy te kwasy dostarczać wraz z dietą lub w postaci suplementacji. W przypadku stosowania diet roślinnych warto wprowadzić suplementację EPA i DHA na bazie alg morskich CrypthecodiniumCohnii.

Badania naukowe pokazują, że suplementacja kwasami omega-3 poprawia insulinowrażliwość, zmniejsza poziom androgenów, cholesterolu oraz skraca cykle miesiączkowe u pacjentek z PCOS.

2. Zielona herbata

Kto z nas nie pije herbaty? Spożycie tego napoju jest popularne na całym świecie. Spośród wszystkich herbat to właśnie zielona wykazuje największe działanie prozdrowotne, które wynika z dużej zawartości związków polifenolowych. Wzmocnienie układu odpornościowego, działanie przeciwbakteryjne, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwhiperlipidemiczne i działanie ochronne przed chorobami układu krążenia to tylko niektóre z korzyści zdrowotnych wynikających ze spożywania zielonej herbaty.

Dane naukowe pokazują, że spożywanie zielonej herbaty przez kobiety z nadwagą i otyłością w przebiegu PCOS prowadzi do utraty masy ciała, spadku insuliny na czczo oraz zmniejszenia poziomu wolnego testosteronu.

Badanie Mombandi et al. wykazało, że przyjmowanie 500 mg proszku z liści zielonej herbaty (w postaci kapsułek) codziennie przez 45 dni pozytywnie wpłynęło na zmniejszenie wskaźnika BMI oraz procentowej zawartości tkanki tłuszczowej u pacjentek z PCOS. Jednakże codzienne spożywanie tabletek z zieloną herbatą nie miało żadnego wpływu na biomarkery zapalenia u tych kobiet.

Wobec powyższego zasadne wydaje się włączenie picia zielonej herbaty do codziennej diety kobiet zmagających się z PCOS.

3. Herbata miętowa

Mięta pieprzowa (Menthapiperita) i mięta zielona (Menthaspicata) mogą znaleźć zastosowanie w terapii PCOS. Dane naukowe sugerują, że mięta zielona ma potencjał do stosowania jako naturalny środek pomocniczy w leczenia hirsutyzmu ze względu na właściwości antyandrogenowe. Podobne właściwości wykazuje picie herbaty z mięty pieprzowej.

4. Rumianek pospolity

Rumianek znajduje zastosowanie jako środek wspomagający przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, zapaleniach dróg moczowych oraz bolesnych miesiączkach. Ekstrakty z tego zioła zawierają fitoestrogeny. Związki te działają jako antagoniści receptorów estrogenów, wpływając w ten sposób na poziom hormonów steroidowych.

Heidary et al. przeprowadzili badanie z udziałem 80 pacjentek  w wieku rozrodczym z PCOS. Grupa interwencyjna (n = 40) otrzymywała 370 mg kapsułek doustnych rumianku 3 razy dziennie przez 3 miesiące. Grupa kontrolna (n =40) otrzymywała kapsułkę skrobiową (3 razy dziennie). Po okresie interwencji w grupie badawczej zaobserwowano znaczny spadek poziomu całkowitego testosteronu.

Ponadto herbata rumiankowa może poprawiać insulinowrażliwość oraz profil lipidowy. 

5. Cynamon

Cynamon – znana przyprawa, którą jedni uwielbiają, drudzy nie cierpią. Znalazła swoje zastosowanie również w terapii PCOS. Cynamon zwiększa stężenie progesteronu w surowicy w fazie lutealnej, co przyczynia się do regulacji cyklu menstruacyjnego. Dane naukowe sugerują, że suplementacja cynamonem poprawia cykliczność miesiączkową i może stanowić skuteczną opcją leczenia dla niektórych kobiet z PCOS. Ponadto spożywanie cynamonu skutkuje poprawą parametrów metabolicznych u pacjentek z PCOS, takimi jak: wskaźnik HOMA-IR, stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji HDL i LDL oraz triglicerydów.

W związku z czym, warto stosować cynamon w codziennej diecie, dosypując go do różnych dań, zarówno tych na słodko, jak i na wytrawnie. np. do owsianek, koktajlów, sałatek.

6. Kurkuma

Kurkumina to związek polifenolowy pochodzący ze słynnej przyprawy – kurkumy. Wykazuje wiele efektów prozdrowotnych, takich jak: działanie przeciwzapalne, hipoglikemiczne i hipolipemizujące.

Jamilian et al. przeprowadzili badanie, w którym wzięło udział 60 pacjentek w wieku 18-40 lat ze zdiagnozowanym PCOS. Kobiety zostały losowo przydzielone do przyjmowania 500 mg dziennie kurkuminy (n = 30) lub placebo (n = 30) przez 12 tygodni. Wykazano, że podawanie kurkuminy kobietom z PCOS miało korzystny wpływ na masę ciała, kontrolę glikemii, poziom lipidów w surowicy, z wyjątkiem triglicerydów i lipoprotein bardzo małej gęstości (Very Low Density Lipoprotein, VLDL).

Ponadto kurkumina może stanowić bezpieczny i pomocny suplement łagodzący hiperandrogenemię i hiperglikemię związaną z PCOS. Jednakże, aby potwierdzić te ustalenia, wymagane są dalsze badania z użyciem różnych dawek przez dłuższy okres czasu.

Niewątpliwie warto dodawać kurkumę do różnych dań i napojów, nie tylko z uwagi na jej prozdrowotne właściwości, ale również w celu urozmaicenia diety. Warto podkreślić, że kurkumina najlepiej wchłania się w towarzystwie piperyny, co oznacza, że kurkumę należy łączyć z pieprzem, w której się ona znajduje.

Podsumowując

Jak widać w kontekście terapii PCOS można wiele zdziałać samą dietą wraz z odpowiednio dobraną suplementacją i aktywnością fizyczną. Ponadto istnieje wiele naturalnych składników, które mogą stanowić świetne uzupełnienie modyfikacji stylu życia i które warto włączyć do swojej codziennej diety – na zdrowie!

  1. Ashkar F, Rezaei S, Salahshoornezhad S, et al. The Role of medicinal herbs in treatment of insulin resistance in patients with Polycystic Ovary Syndrome: A literature review. Biomol Concepts. 2020; 11(1): 57-75. 
  2. Grant P, Ramasamy S.An Update on Plant Derived Anti-Androgens.Int J Endocrinol Metab. 2012; 10(2): 497-502.
  3. Hajishafiee M, Askari G, Iranj B, et al. The Effect of n-3 Poly unsaturated Fatty Acid Supplementation on Androgen Status in Patients with Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Trials. Horm Metab Res. 2016; 48(5): 281-289.
  4. Heidary M, Yazdanpanahi Z, Dabbaghmanesh MH, et al. Effect of chamomile capsule on lipid- and hormonal-related parameters among women of reproductive age with polycystic ovary syndrome. J Res Med Sci. 2018; 23: 33.
  5. Heshmati J, Moini A, Sepidarkish M, et al. Effects of curcumin supplementation on blood glucose, insulin resistance and androgens in patients with polycystic ovary syndrome: A randomized double-blind placebo-controlled clinical trial. 2021; 80: 153395. 
  6. Heydarpour F, Hemati N, Hadi A, et al. Effects of cinnamon on controlling metabolic parameters of polycystic ovary syndrome: A systematic review and meta-analysis. J Ethno pharmacol. 2020; 254: 112741. 
  7. http://dobretluszcze.pl/zrodla-kwasow-omega-3/
  8. https://vegetitian.com/2018/09/19/kwasy-omega-3-w-diecie-weganskiej/
  9. Jamilian M, Foroozanfard F, Kavossian E, et al. Effects of curcumin on body weight, glycemiccontrol and serum lipids in women with polycystic ovary syndrome: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Clin Nutr ESPEN. 2020; 36: 128-133. 
  10. Kort DH, Lobo RA. Preliminary evidence that cinnamon improves menstrual cyclicity in women with polycystic ovary syndrome: a randomized controlled trial. Am J Obstet Gynecol. 2014; 211(5): 487.e1-6. 
  11. Mazur-Gajo A, Mazurek-Dudek Z. Jak pokonać PCOS? [e-book].
  12. Mombaini E, Jafarirad S, Husain D, et al. The Impact of Green Tea Supplementation on Anthropometric Indices and Inflammatory Cytokines in Women with Polycystic Ovary Syndrome Phytother Res. 2017; 31(5): 747-754. 
  13. Tehrani HG, Allahdadian M, Zarre F, et al. Effect of green tea on metabolic and hormonal aspect of polycystic ovarian syndrome in overweight and obese women suffering from polycystic ovarian syndrome: A clinical trial J Educ Health Promot. 2017; 6: 36. 
  14. Yang K, Zeng L, Bao T, et al. Effectiveness of Omega-3 fatty acid for polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis. ReprodBiolEndocrinol. 2018; 16: 27.

Dodaj komentarz

Przewiń do góry